WSPÓLNIE SPROSTAĆ WYZWANIOM PRZYSZŁOŚCI
Niedziela, Kwiecień 5, 2020, 14:16

100 lat temu, podobnie jak dzisiaj trwał wyścig o skuteczną szczepionkę. Tyfus (dur) plamisty zbierał swoje śmiertelne żniwo - szacuje się, że tylko podczas I wojny światowej tyfus zabił 3 mln Europejczyków, w czasie wojny domowej w Rosji Sowieckiej na dur plamisty zachorowało około 30 milionów ludzi, a zmarły blisko 3 miliony.
Prof. Rudolf Weigl, twórca szczepionki „wszowej” przeciwko durowi plamistemu, był związanym z Uniwersytetem Poznańskim – w latach 1948-1951 kierował Zakładem Biologii Ogólnej Wydziału Lekarskiego Uniwersytetu Poznańskiego. Warto dodać, iż jego poprzednikiem w Zakładzie Biologii Ogólnej był od 1922 r. lekarz i przyrodnik prof. Edward Lubicz-Niezabitowski, a w latach 1928-1929 rektor naszego Uniwersytetu.
 
Rudolf Weigl (1883 – 1957), jak mówił o sobie, był Niemcem po rodzicach, Polakiem z wyboru i biologiem z wykształcenia. Ukończył studia na Uniwersytecie Jana Kazimierza we Lwowie. Tam też uzyskał stopnie doktora i doktora habilitowanego oraz stanowisko profesora. Po wybuchu I wojny światowej rozpoczął badania nad tyfusem plamistym i roznoszącymi go wszami oraz przede wszystkim nad przygotowaniem szczepionki. Materiał do szczepionek stanowiły wszy zebrane z chorych - wcześniej „wszy odzieżowe” jako przyczynę rozpowszechniania się tyfusu zidentyfikował francuski lekarz Charles Nicolle. Weigl zidentyfikował zarazki duru plamistego oraz „jako pierwszy w świecie otrzymał w laboratorium hodowlę zarazka tyfusowego na wszach”. Sukcesy te dały podwaliny do powstania lwowskiej szkoły badań nad durem plamistym i innymi riketsjozami (chorobami wywoływanymi przez bakterie nazywane riketsjami). Pierwsze udane szczepienia przeprowadzono w latach trzydziestych, także w Polsce. Do lwowskiego Instytutu prof. Weigla przyjeżdżali naukowcy z całego niemal świata.
Po klęsce wrześniowej w okupowanym Lwowie utworzono Lwowski Instytut Tyfusu Plamistego, którym kierował Profesor. „Weigl dokonywał czynów niezwykłych. Potrafił na przykład, zatrudnić w swoim Instytucie dr. Henryka Meisela, chociaż ten był Żydem! Weigl uparł się, że bez tak wybitnego bakteriologa, jakim był Meisel, prace badawcze nad riketsjozami nie będą możliwe” – wspomina jeden z jego współpracowników.
Profesor Rudolf Weigl bliski był Nagrody Nobla, do której został zaproponowany przez Szwedzką Akademię Nauk w 1936 r. Niestety Komitet Noblowski nie docenił jego osiągnięć, chociaż w 1928 r. Nagrodę Nobla z medycyny i fizjologii otrzymał Charles Nicolle.
Szczepionka Weigla pomogła milionom ludzi, on sam w swoim Instytucie uratował setki, jeśli nie tysiące - m.in. Zbigniewa Herberta czy Stefana Banacha, którzy za cenę własnej krwi (byli karmicielami wszy) otrzymali ausweis Instytutu – wówczas polisę na życie.
Za tę odwagę został odznaczony medalem Sprawiedliwy wśród Narodów Świata.

Cieszy ogromnie, że w Poznaniu mamy ulicę prof. Rudolfa Weigla. Dziś, w czasie, w którym świat zmaga się z pandemią koronawirusa, warto pamiętać o wysiłkach i sukcesach Profesora, przez kilka lat profesora Uniwersytetu Poznańskiego.
 
Wiele ciekawych informacji o prof. Weiglu, a także o jego „okresie poznańskim” można znaleźć w poniższych artykułach:
 
http://bazhum.muzhp.pl/media/files/Analecta_studia_i_materialy_z_dziejow_nauki/Analecta_studia_i_materialy_z_dziejow_nauki-r1998-t7-n1_(13)/Analecta_studia_i_materialy_z_dziejow_nauki-r1998-t7-n1_(13)-s165-181/Analecta_studia_i_materialy_z_dziejow_nauki-r1998-t7-n1_(13)-s165-181.pdf
 
http://www.h-ph.pl/pdf/hyg-2014/hyg-2014-4-765.pdf

http://www.lwow.home.pl/weigl/chmielowski/artykul.html
 


Copyright ©2020 Ryszard Naskręcki, All Rights Reserved
 
Kontakt: ryszard.naskrecki@amu.edu.pl
: 52908
Ta strona może korzystać z Cookies.
Ta strona może wykorzystywać pliki Cookies, dzięki którym może działać lepiej. W każdej chwili możesz wyłączyć ten mechanizm w ustawieniach swojej przeglądarki. Korzystając z naszego serwisu, zgadzasz się na użycie plików Cookies.

OK, rozumiem lub Więcej Informacji
Informacja o Cookies
Ta strona może wykorzystywać pliki Cookies, dzięki którym może działać lepiej. W każdej chwili możesz wyłączyć ten mechanizm w ustawieniach swojej przeglądarki. Korzystając z naszego serwisu, zgadzasz się na użycie plików Cookies.
OK, rozumiem